Genegenheid door Inzicht

Anandajay en het diepe verlangen om thuis te komen in onszelf

Door
Zonsondergang

Een inleiding en interview met Johanna Rijkhoff over Anandajay als spiritueel leraar.


“Hoe meer verfijnd de waarneming,
des te dieper zijn de beleving en de wijsheid
die eruit voortkomen.”

Anandajay

De spirituele leraar Anandajay, die in 1955 werd geboren als Cor Thelen, houdt zich al vanaf zijn tiende jaar bezig met yoga en zelfonderzoek. Hij reisde in de loop der jaren veel naar India en woonde daar voor langere tijd. De drie grote verlichten van deze tijd, Krishnamurti, Nisargadatta en Ramana Maharshi, ondersteunden en bevestigden hem in zijn zelfonderzoek. Vanaf 1979 bestaat zijn werkzame leven uit het begeleiden van mensen die naar de diepere zin van het leven verlangen. Hij biedt ondersteuning aan hen die in vrede met zichzelf en de schepping willen leven. Daartoe richtte hij een organisatie op die hij ‘The Light of Being’ noemde en die zich in 2002 in de Belgische Eiffel gevestigd heeft. Daarnaast is hij ook nog in Nijmegen werkzaam.

Anandajay gebruikt twaalf initiatievormen, zoals yoga, meditatie, mantrazingen, massage, healing, bezield tekenen, dansen en stimuleert bij zijn leerlingen een open en ontvankelijk bewustzijn. Ook schreef hij een tiental boeken en heeft een uitgebreide serie cd’s gemaakt met harmoniserende gebeds- en mantramuziek. Centraal in zijn lering staat de eerbied voor alles wat leeft en de gelukdragende volheid van het levende moment.

Bloem-logo

Helderheid en eenvoud

Waar alle gerealiseerde leraren sterk in overeenstemmen is het feit dat zij allemaal sterk van elkaar verschillen. De boodschap van wijsheid, eenheid en liefde wordt op totaal verschillende manieren door hen verkondigd. Confronterend zijn ze allemaal, maar de zachtheid en het mededogen van de een, lijkt diametraal tegengesteld aan de felle directheid van de ander. Wie Gurdjief en Ramana Maharshi naast elkaar plaatst ziet twee totaal verschillende persoonlijkheden met verschillende leringen, die evenwel precies hetzelfde beogen: verlossing door overgave. De confronterende meedogenloosheid van de een vindt zijn tegenhanger in de doordringende zachtheid van de ander. Zo is er voor iedereen op de spirituele levensweg wel een verlichte leraar of guru beschikbaar, wiens type klikt met die van de leerling die een voor hem meest geschikt spiritueel pad zoekt. Zo lijkt de onverbloemde levensvreugde van Osho, de voormalige Bhagwan, lijnrecht te staan tegenover de integere zuiverheid van Krishnamurti, en, om enkele Nederlandse Meesters te noemen, de humorvolle directheid van Alexander Smit tegenover de degelijke soberheid van Douwe Tiemersma. Zo lijkt ook de Indiase Krishna sterk te verschillen met de westerse Christus; de eerste dansend en spelend op zijn fluit, de tweede onderwijzend en lijdend als man van smarten, de eerste zijn discipel Arjuna in de Bhagavad Gita oproepend ten strijde te trekken tegen het zwarte leger van de vijand, de tweede klappen incasserend en zijn beulen de andere wang toekerend. Maar wie zich aangetrokken voelt tot de een, zal ook bij de ander hetzelfde eindpunt vinden: vrede, vrijheid, eenheid en liefde.

Decoratie

Zijn we devotioneel en bewogen ingesteld en zoeken we zorgvuldige helderheid en eenvoud, dan kunnen we ons keren tot Anandajay, wiens hele spirituele ‘aanbod’ gedrenkt is in een heldere vriendelijkheid. Vooral de gevoelige mens geeft hij daarmee een doorgang tot de verwerkelijking van deze kwaliteiten. Meditatie, inzichtgevende groepsgesprekken, stiltemomenten, spirituele lichaamsbeleving en zelfgemaakte mantramuziek zijn enkele onderwerpen die hij aanbiedt. Hij gaat in zijn lering dus uit van een levenskwaliteit, die hij ‘The Light of Being’ noemt en geeft die door aan zijn leerlingen, die hij vraagt zich daarvoor te openen. Daarbij ziet hij het spirituele niet als iets dat naast de actualiteit van ons leven staat, maar als daarin opgaand, zodat we de heelheid van het bestaan kunnen ervaren. Hij verwijst naar een bewustzijn dat innerlijk vrede brengt die van daaruit doorwerkt naar de wereld om ons heen.

Zo kan hij een spirituele gids zijn in de warboel van onze innerlijke belevingswereld, die van buitenaf bestookt wordt met de hectiek en vervreemding van het dagelijks leven. Opdat er een directe en eenvoudige verbinding tot stand komt met onze meest wezenlijke hoedanigheid: ware vrede en vreugde.

Decoratie

Het centrum van ‘The Light of Being’ is gehuisvest in drie sfeervolle accommodaties. De centrale thematiek van alle Anandajay’s bijeenkomsten is ‘het je laten leiden door je spirituele verlangen en te ontwaken in echtheid’ Daarin gaat het om diepere lagen in ons, waar we doorgaans niet gewend zijn om mee te leven, terwijl het verlangen ernaar toch zo groot is.

Anandajay benoemt hier iets heel wezenlijks, want allemaal hebben we dit verlangen, zelfs als we dat hebben bedekt met lagen schaamte, bitterheid, schuldgevoelens en wrok. De angst voor kwetsbaarheid weerhoudt ons ervan om hieraan uiting te geven en vaak hebben we pogingen van anderen daartoe misschien onbewust weggehoond met ironie en sarcasme. Om ons te kunnen openen voor deze essentiële kwaliteiten hebben we een omgeving nodig waarin we ons veilig voelen. Ik ben er zelf nooit geweest, dus ik kan er niets van zeggen uit eigen ondervinding, maar het zou zomaar kunnen dat dit centrum in het gehucht Hergersberg aan de uiterste rand van Oost-België, deze veiligheid biedt voor gevoelige, kwetsbare mensen die naar een verfijnde, spirituele begeleiding zoeken en daarbij een handreiking wensen.

Hieronder enkele citaten uit Anandajay’s boeken.

Citaten

Decoratie

Wie ben ik?

De vraag naar wie of wat je bent en wat eigenlijk de zin van het leven is, wordt vaak in spirituele geschriften gesteld, maar leidt dar vaak tot een analytisch zoeken naar de bron van ons bestaan. Hoe komt het toch dat het blijkbaar moeilijk is om je, als gevolg van deze oprecht gestelde vraag, te openen voor wat je daarvan in jezelf ervaart? Jij bent toch het leven zelf.
Hoe kan ik weten wie of wat ik ben, als ik het niet de vrijheid geef om zich in mij te ontvouwen of zich volledig aan mij te openbaren? Mag dat wat ik ben, vanaf de oppervlakte tot en met de diepste diepgang ervan, in openheid vrij gebaard worden? Het gaat er niet om dat je diep in jezelf moet gaan graven, maar of dat wat je bent onbelemmerd en vrij in je plaats mag vinden. Je ziet dan vanzelf wel wat eruit komt en als je het de volledige vrijheid geeft, ontmoet je ook de diepste waarheid ervan.

Decoratie

Leraar-leerling

Vraag me niet om je leraar te zijn, want dan geef je jouw vrijheid en verantwoordelijkheid uit handen en plaats je me in de rol van de organisator, helper, therapeut en heler. Vraag daarvoor in de plaats aan jezelf of jij mijn leerling mag zijn, want dan zul je je openen voor hetgeen ik voor je kan betekenen. Je geeft dan je weerstand en je subtiele, onbewuste vechtgedrag op en bent zodoende bereid om met me in relatie te gaan en mijn begeleiding en bespiegelingen toe te laten tot waar ze in jou waar zijn. Een leraar is, met betrekking tot jouw groeiproces, volledig afhankelijk van de openheid van de leerling, want het is alleen in diens openheid, dat spirituele ontwaking kan plaatsvinden.

Decoratie

Spreuken

Het zijn het mededogen van genegenheid en het licht van inzicht, die je openen voor de diepte van je spirituele hart en zijn essentiële levenskracht.

***

Als we het lichaam als ervaringsgebied van waarheid en echtheid als geschenk aannemen, geeft het leven ons de wortelverbinding met de aarde terug, waardoor we de stabiliteit ontvangen om ons, gedragen en geankerd, verder te ontwikkelen.

***

Vrede is het gevolg van contact met het hier en nu, met je aanwezigheid hier op aarde, met de schepping die je bent, met het lichaam waarin je woont, met de levenskracht die je daarin voelt, met de bezieling die je in je draagt, met de wezenlijkheid die daaruit voortkomt.

Decoratie

Verlichting

Andere mensen kunnen niet voor jou naar het licht gaan, ze kunnen alleen over hun ervaringen berichten en jou naar jezelf verwijzen. Ze kunnen je bijvoorbeeld vertellen dat er een leven na de dood is, maar ze kunnen dat niet voor je waarmaken. Je zult je zijnsruimte zelf moeten ervaren. Degene die je ’s ochtends wakker maakt, zodat je het licht en jezelf weer ervaart, is niet degene waar je de hele dag achteraan moet lopen. Door het licht wordt jouw bestaan en aanwezigheid duidelijk.
Een zoeker kijkt buiten zichzelf en een onderzoeker ervaart zichzelf.
Iedereen zoekt bewust of onbewust onder verschillende noemers naar verlichting. De één noemt het verlichting voor zijn klachten, de ander noemt het verlichting voor zijn sociale omstandigheden en weer iemand anders noemt het spirituele verlichting.
Veel mensen geloven ook, dat je, als je verlicht bent, nergens meer last van hebt. Dit geloof geeft aan dat het hier om het ultieme verlangen van het ego gaat, dat onkwetsbaarheid met openheid verwart.

Decoratie

Wat is jouw sterkste of diepste verlangen?

Om daarmee in contact te komen, hoef je alleen maar het gebied diep binnen in jezelf te voelen dat zo hunkert, dat verlangt, iets kwijt is, dat je naar huis roept en je doorgaans aanzet om via allerlei dingen rust te vinden. Het is ook datgene wat ervoor heeft gezorgd dat je nu hier zit. En in plaats van je bezig te houden met het zoeken naar de oplossing voor dat gemis, zou je die hunkering aandacht kunnen geven, zodat jij je gemis leert kennen.
Om de echtheid van wat je mist tegen te komen, zul je je helemaal voor dat gevoel moeten openen. Niet om er door overmeesterd te worden, maar om het te proeven en ervaren. Hoe meer je dat gevoel daartoe toelaat, des te duidelijker zal het worden. Laat de hunkering die roept maar eens toe om te voelen aan wie of wat die stem behoort. Als je daar ontvankelijk en met respect voor open staat, kom je in aanraking met de wezenlijkste grond van je bestaan.

Decoratie

Relatie

Meestal denken mensen bij het woord relatie in eerste instantie aan de meest intieme contacten die ze met andere mensen hebben, maar relatie gaat feitelijk over elk moment. Vanaf het eerste moment tot het laatste moment van je leven, ben je onophoudelijk met iets in relatie. Het is onmogelijk om niet in uitwisseling met iets anders te zijn, ook al kun je het bewust ervaren daarvan uit de weg proberen te gaan. Als je echter bewust wenst te ervaren hoe jij met het steeds veranderende leven in relatie bent, welke waarheid jij steeds maar weer ontmoet, zul je je diepgaander openen voor die ontmoetingen.

Bloem-logo

Het verbonden leven

Interview met een leerling van Anandajay

In Schoorl trof ik Johanna Rijkhoff, die al jaren leerling is van Anandajay, en we hadden bij haar thuis het volgende gesprek.

Wat gebeurde er toen je kennismaakte met Anandajay?
‘Ik ging naar een jaarlijks yogacongres waar hij ook was. Door zijn meditaties en zijn aanwezigheid voelde ik iets heel puurs en aanraakbaars. Ik besefte daardoor dat ik zelf ook zo aanraakbaar ben en dat ik pas echt aanwezig kan zijn als ik me voor die beleving open. Keer op keer heeft hij mij dat steeds aangereikt in de yoga-opleiding. Mijn eigen yogalessen veranderden erdoor. Ik leerde bij Anandajay dat ik eerst mag voelen dat ik er ben, dat ik er mag zijn. Van daaruit wenste ik te leven. Twee jaar geleden ben ik geïnitieerd voor de Light of Being-Yoga. Als je er helemaal mag zijn, straal je dat uit en dat is het licht, het Licht van het Zijn. Er kan een liefdevolle wereld ontstaan door niet meer te vechten of vluchten, maar door ‘in relatie’ te gaan. De vraag blijft altijd: waar ben ik mee in relatie, in verbinding?’

Decoratie

Kost het je moeite om in verbinding te komen?
‘In verbinding zijn op zichzelf kost geen enkele moeite, maar er is veel van wat je ervan kan weerhouden om met jezelf te zijn en dus niet echt de verbinding te ervaren. Anandajay heeft het altijd over relatie, over het contact vanuit jou naar jezelf, de ander, de wereld.

Anandajay vertolkt de waarde van mijn ziel, vertolkt de waarde die ik in mezelf, in mijn ziel voel. Omdat hij zo in verbondenheid leeft, spiegelt hij mijn ziel. Het gaat om de inspiratie die ik voel als ik bij hem ben en hij mij op die manier helpt weer in relatie met mijn eigen waardevolheid te gaan. Hij brengt me niet in zijn waarde maar herinnert mij aan mijn waarde, we hebben immers beide een ziel. In zo’n samenzijn voel ik de gelijkwaardig tot in de diepte.’

Decoratie

Zie je hem als autoriteit of als vriend?
‘Als ik hem gewoon als vriend ervaar kan er meer plaatsvinden. Als ik niet open ben in mezelf, dan ben ik ook niet open voor hem en ontstaat er afstand en kan er geen vriendschap zijn. Dan kan het wel eens voorkomen dat ik hem tot een autoriteit maak, maar dat doe ik dan zelf. Ik kom er dan al snel achter dat ik dan niet vrij met hem kan communiceren en dat ik de relatie met mijn ziel, met mijn innerlijke waarde dan niet terugvindt of zelfs erdoor nog verder ervan verwijderd raak.’

Moest je eerst iets overwinnen in jezelf of kon je je gelijk overgeven aan de lering van Anandajay?
‘De overgave is geen vanzelfsprekendheid en hij vraagt je ook helemaal niet om je over te geven, hij vraagt juist naar relatie en die is er niet als ik alleen maar in overgave ben, dan ben ik er niet meer om dat wat hij me aanreikt aan te nemen. Het aangaan van Anandajay’s begeleiding is een natuurlijk proces. Je merkt daarin dat het niet om aanname van wat hij zegt gaat, maar dat het aan jou is om te voelen wat er, door de dingen die Anandajay aanreikt, voor jou wel en niet toe doet. Je voelt dan als het ware ‘aan den lijve’ wat je dient en niet dient in het weer ervaren en leven vanuit de verbinding met jezelf.’

Decoratie

Als je kijkt naar je leven voor en je leven na Anandajay, wat is dan het verschil?
(Ze laat de vraag op zich inwerken en zegt dan ontroerd:) ‘Ik ben meer mens geworden, ja... Het is voor mij altijd een pad geweest van ‘worden’ naar ‘zijn’. En als je dan een leraar ontmoet die je dit laat voelen en inzien, dan ervaar je dat dit het is waar het om gaat. Als we allemaal dat bewustzijn zouden hebben zou de wereld er heel anders uitzien.’

Hoe ga je om met mensen die een negatieve energie hebben? Je kunt je daar vaak niet aan onttrekken?
‘Door dat wat ik daardoor voel in ieder geval niet af te wijzen, maar door wat je van hen ervaart steeds in relatie tot je diepgang en ziel te brengen. Ja, het is steeds jezelf openen voor wat zich aandient, en je dan de vraag te stellen of je erdoor beïnvloed wilt worden en hoe je daarmee in relatie staat.’

Maar stel je hebt iemand tegenover je die een sterke negatieve energie uitzendt.
‘Als ik goed in mijn eigen energie ben en mijn eigen waarde voel, dan straalt dat van mij uit en zal ‘dat andere’ mij minder verstoren. Maar natuurlijk raakt het je, omdat je mens bent.’ Maar het kan ook zo zijn dat je zo een ontmoeting al van te voren aan voelt komen en daardoor al een andere weg bent gegaan.’

Decoratie

Maar wat doe je met dat geraakt zijn?
‘Wat me duidelijk is geworden, is dat als je op elke impuls dat van buitenaf komt vanuit je persoonlijke bescherming, afweer of idee reageert, je alleen maar dieper in die moeizaamheid getrokken wordt. Maar als je het tot diep in je eigen Zijn toelaat, gebeurt er qua reactie naar buiten toe in eerste instantie niet zoveel, want in je Zijn versta je dat wat gebeurt veel wezenlijker en van daaruit ga je er heel anders mee om. Maar soms ben je minder in jezelf aanwezig en dan is het er mee omgaan lastiger.

Het kan dan nodig zijn om je even terug te trekken, niet om iets te gaan verwerken of bedenken, maar om je nog dieper te openen voor je eigen Zijn. Daarvoor is misschien nodig dat je bijvoorbeeld even de natuur in gaat. Maar ‘terugtrekken’ kan ook een neiging zijn om je af te sluiten en dan ga je jezelf afscheiden. Afscheiden is nooit de bedoeling, want dan sluit je je ook af van je Zelf.

Het is een hele mooie bewustwording om dat steeds meer te voelen in jezelf. Als je bijvoorbeeld iets aangedaan wordt en je bent je daarbij bewust van je Zelf, dan zul je je vanuit de relatie met je zelf de kracht voelen die dan in je wordt gegenereerd om er zo adequaat mogelijk mee om te gaan, en dat is iets anders dan vanuit je persoonlijke beleving reageren.’

Bron: Karel Wellinghoff, Meer overzicht van de spiritualiteit in Nederland